نقش تربیتی و ارشادی

ائمه پرورش دهنده علماء و برجستگان دانش

ما، در نوشتهای به نام «نقش الخواتیم لدی الائمه علیهمالسلام» مطالبی آوردهایم که شاید در اینجا برای پاسخ دادن به سوال فوق سودمند باشد. از این رو عین آن مطالب را بدون کم و زیاد – جز بر سبیل توضیح یا تصحیح – نقل میکنیم. ما در آن مبحث گفتهایم: اگر چه ائمه (علیهمالسلام) توانستند بسیاری از علماء و برجستگان دانش، و مردان بزرگی را پرورش دهند… و هر چند این تعلیم و تربیت، در نقاط مختلف سرزمین اسلامی انعکاس داشته و اثری غیر قابل انکار در ساختار فکری و عاطفی عموم مردم بر جای گذاشت… ولی این اثر، از بعد عاطفی و فکری خشک فراتر نرفته، به درجهای نرسید که بنیان مستحکم اعتقادی ایجاد کند، که بتواند در درون انسان فکر زنده را با احساسات راستین همراه ساخته، وجدان بیداری پدید آورد که میتواند در زمینهی حرکت و عمل دگرگونی ایجاد کند و انسان را به موضع تعهد و پیام منتقل سازد. بنابراین، برای اقدام به یک قیام ریشهای و سرنوشتساز، امکان اعتماد بر آن آگاهی و احساسات سطحی نبود. به ویژه اگر حالت تمایل شدید عمومی به رفاه و زندگی مادی و تسلیم همگانی در برابر شهوات و لذائذ را که نتیجهاش عبارت بود از ضعف و رکود و هراس از هر حرکتی به منظور ایجاد دگرگونی در وضع موجود آنان که بدان مانوس شده خو گرفته بودند، در نظر بگیریم. و بر فرض اینکه مردمی اینچنین، در اوج هیجان و برانگیختگی عاطفی، موفق به تغییر وضع به سود جبههی مخالف بشوند، ولی با چنان زمینهی فقط فکری و عاطفی و عاری از بعد عقیدتی و شوق وجدانی، هرگز [ صفحه ۱۸] نمیتوانند پشتیبان استمرار و تداوم سالم و بیخدشهی انقلاب باشند و نخواهند توانست مسوولیتهای مربوط به ایجاد «تغییر» و دگرگونه شدن را که بخش بزرگ آن به تحول و تغییر در «انفس» و در زندگی خود این مردم، مربوط میشود، تحمل کنند. بلکه به زودی چنین حرکتی به ضد خود مبدل میشود و فرزندان خود را به کام میکشد، مبادی و اصول خود را میشکند و نادیده میگیرد و بالاخره، رو به افول و نابودی میگذارد. چرا که تا زمانی که نیرویی قوی، احساسات را پیوسته برنیانگیزد و شعلهور نسازد، آتش احساسات دوامی نداشته، فروکش میکند و فکر و اندیشه بسان تودهای خاشاک خشک و خاموش که وزش بادهای مصلحتاندیشی و هوا و شهوتپرستی آن را پراکنده ساخته، اثری از آن برجا نمیگذارد، درمیآید و این در صورتی که اندیشه و احساس به خدمت شهوات و هواهای نفسانی درنیاید و در راه استفاده هر چه بیشتر از شهوات و خواهشهای حیوانی و توفیر و توجیه انحرافات، به کار گرفته نشود.
برگرفته از کتاب نگاهی به زندگانی سیاسی امام جواد (ع)نوشته آقای علامه سید جعفر مرتضی عاملی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *