حرم و بارگاه

حرم کاظمین بارگاه ملکوتی امام جواد علیه السلام

حرم کاظمین علیه السلام
عتبات عالیات، پیوسته شوق برانگیز بوده است و گوهری که در کاظمین مدفون است، همواره دلهای مشتاق را ربوده است. آنچه در این شهر، کهربای جان زائر است، مرقد دو حجت الهی، دو امام بزرگوار، امام موسی بن جعفر و امام جواد (علیهما السلام) است، نه آثار باستانی این شهر، نه سابقه دیرین این دیار که به پیش از میلاد مسیح می رسد و نه به خاطر آنکه روزی به نام مقابر قریش شهرت داشته است و نه به خاطر آنکه این گورستان قریش راپس از بنای بغداد در سال ۱۶۴ هجری به دست منصور دوانیقی در غرب این پایتخت عباسی بنا کردند و نام قدیمش شونیزیه بوده است. هر چند امروز هم هر کس در گوشه و کنار این دیار بچرخد، به بقایای بناهای باستانی برمی خورد که از روزگاران کهن مانده است و شکوهی تامل برانگیز دارد؛ لیکن پرجاذبه ترین اثر ماندگار این سرزمین، مرقد منور فرزندان فاطمه، دو امام معصوم از نسل رسول خدا صلی الله علیه و آله است که چون نگینی مکرر، زینت بخش این شهر است.

آرمیده این حرم
از آن پس که امام کاظم علیه السلام در ۲۵ رجب ۱۸۳ هجری در ۵۵ سالگی درتربت پاکش آرمید، سپس امام جواد علیه السلام در آخر ذی قعده ۲۲۰ هجری در این شهر به خاک سپرده شد، این شهر به تدریج به کاظمین شهرت یافت. این دو نور، هر دوجلوه ای از یک حقیقت ناب بودند. بدین سبب این حرم شریف را حرم کاظمین و حرم جوادین هم گفته اند، چرا که امام کاظم، همان امام جواد است و هر دو، هم کاظمند و هم جواد. هر دو (باب الحوائج) و برآورنده نیازهای سائلان و متوسلانند. زیارت مرقد امام کاظم علیه السلام در روایات، همپای زیارت پیامبر و امیر مومنان و سیدالشهدا علیه السلام به حساب آمده است. در دورانهایی هم همچون کربلا، مورد سختگیری سلطه های جور بوده و زیارت قبر این دو امام، آسان و بی خطر نبوده است. از امام رضا علیه السلام می پرسند: پاداش کسی که قبر پدرت را زیارت کند، چیست؟ پاسخ می دهد: بهشت! پس آن را زیارت کن. در روزگاری که دیواری بر مقابر قریش احاطه داشته و قبر امام به آسانی در دسترس نبوده است و مخالفان اهل بیت نیز در این شهر سیطره داشته اند، امامان به لحاظ تقید دستور می دادند که شیعیان از پشت دیوار، زیارت کنند. حسین بن یسار واسطی که فضیلت زیارت امام کاظم علیه السلام را از حضرت رضا علیه السلام می شنود که همتای زیارت حضرت رسول است، می پرسد: اگر بیم داشته باشم و نتوانم وارد آنجا شوم؟ حضرت می فرماید: از پشت دیوار سلام بده. به مرور زمان، بر مزاراین دو امام، قبه و بارگاهی بنا شد. در سال ۳۳۶ هجری به دستور معزالدوله، حرم کاظمین تجدید بنا گردید، با ساختمانی نو و ضریح و دو گنبد که بر روی قبرساختند و دیواری پیرامون آن کشیدند. سابقه تاریخی کاظمین، نشان از خراب شدن های مکرر دارد، چه با سیلهای متعدد و طغیان آب، چه با هجوم فتنه گران به این شهر و قتل عام و غارت و تخریب. اما هربار، باز هم مرمت و آبادان شده و محل سکونت مردم گشته است. در قرن پنجم، در اواخر حکومت آل بویه، حرم شکوه و موقعیت و آراستگی بیشتری یافت و مرقد کاظمین، جاذبه های معنوی فراوانی برای زیارت و سکونت در اطراف این حرم نورانی پیدا کرد.

وضع کنونی
اینک حرم کاظمین، با دو گنبد طلایی و چهار گلدسته زرین، ضریحی زیباو مقدس را در بر گرفته است که درون آن، دو قبر مقدس از دو امام معصوم است، همچون صندوقی که دو گوهر نفیس را در خود نهان دارد. آمیختگی هنر و دین و تلاقی ذوق هنری و احساس معنوی و عشق به اهل بیت را که درهنر مسلمانان تجلی یافته است، در مجموعه حرم کاظمین می توان دید. روزی که به دستور هارون الرشید، امام کاظم علیه السلام به دست سندی بن شاهک با خرمای زهرآلود در زندان مسموم و شهید شد و آنگاه پیکرش را روی جسر بغداد نهادند، سپس شکوهمندانه تشییع شد و در غرب بغداد، در مقابل قریش به خاک سپرده شد، آری… آن روز تصور نمی رفت که این مدفن پاک، روزی مزار عاشقان صاحب دل گردد.

جاذبه قداست
کاظمین از دیرباز مورد توجه خاص پیروان حق بوده است و شخصیتها وعالمانی فرزانه در آن زیسته و در گذشته و به خاک سپرده شده اند. فقها و علمای بزرگی هم در آنجا تلاش عملی داشته و حوزه علمیه برپا داشته اند و در مبارزات عظیم بر ضد دشمنان اسلام و مهاجمان به وطن اسلامی، قامت مردانگی افراشته اند. از مدفونین در آستانه مقدسه کاظمین، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱- (ابن قولویه قمی) (متوفای ۳۶۸ ه) که پیش پای امام کاظم علیه السلام مدفون است.
۲- (شیخ مفید) (متوفای ۴۱۳ ه) که استاد سید رضی و سید مرتضی و ازبرجسته ترین شخصیتهای شیعه بود.
۳- (خواجه نصیر طوسی) (متوفای ۶۷۲ ه) که در سردابی در حرم موسی بن جعفر علیه السلام به خاک سپرده شد. و این بنا به وصیت خودش بود که در حرم کاظمین دفن شود.
۴- (فرهاد میرزا) (متوفای ۱۳۰۵ ه) مولف قمقام زخار در تاریخ شهادت امام حسین علیه السلام. و بسیاری دیگر از چهره های با ایمان و نیکان و صالحان. امید است که توفیق زیارت این مرقد و مزار نورانی با گشوده شدن راه عتبات عالیه به روی شیفتگان اهل بیت، نصیب همه علاقه مندان گردد. آمین.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *