مولودی، مدایح و مراثی

مدح و مرثیه امام جواد نقل محمد حسین اصفهانی

آیت الله شیخ محمد حسین اصفهانی کمپانی غروی رحمه الله «متوفای ۱۳۶۱ «چکامه ی مفصلی در مدح و منقبت و مرثیت حضرت جواد علیه السلام گفته اند که برخی، چند بیت از آن را استخراج نموده اند، ولی از بس اشعار آن مرحوم عرفانی و جذاب است ما دریغ داشتیم که از آن چیزی حذف کنیم. از این رو، همه را نقل نمودیم تا علاقه مندان از آن استفاده نمایند: سبحان من جاد علی الذوات بمقتضی الاسماء و الصفات فقد تجلی باسمه الجواد فی مصدر الخیرات و الایادی فی عنصر النبوه الختمیه بصوره الولایه العلیه حقیقه الامانه المعروضه رقیقه الدیانه المفروضه صحیفه المکارم الجمیله لطیفه المعارف الجلیله سر النبی خاتم النبوه فی العلم و الحکمه و المروه و مهجه المخصوص بالاخوه فی الحکم و الآباء و الفتوه سلیل یاسین و سبط طاها فقد تعالی شرفا و جاها سلاله الخلیل فی وفائه و صفوه الصفی فی صفائه ساحل جوده هو الجودی به نجی ربنا نجی بل هو بالکلیم تاج راسه فی بطشه و فی شدید باسه بل هو روح الروح فی ابن مریم و هو من الکلام ام الکلم و حشمه الله رهین نعمته فی ملکه و علمه و حکمته و لا تری فی الانبیاء مکرمه إلا و فیه کل معنی الکلمه و وجهه مصباح نور النور طلعته منصه الظهور و نور وجهه کنور الباری یذهب بالالباب و الابصاری غرته بارقه الکمال شارقه الجلال و الجمال [ صفحه ۴۴۲] و عینه فی عالم التکوین إنسان عین الحق و الیقین و قلب عرش ملیک المعرفه بل عرش من لا إسم له و لا صفه و صدره خزانه الغیوب فی سره مسره القلوب لسانه شریعه الاحکام لا بل لسان الوحی و الإلهام لسانه ینطق لا عن الهوی فإنه من الشدید فی القوی یمثل النبی فی منطقه فإن هذه النور من مشرقه کانه ارید ذاک المنطق هذا کتابنا علیکم ینطق کلامه ام جوامع الکلم و منه سر الکل فی الکل علم کلامه هو الکتاب الناطق آیاته الغر هی الحقائق حقیقه السبع المثانی ذاته و الکلمات کلها آیاته سر علی فی علو المنزله فهو إذا نقطه باء البسمله وجوده مصباح انوار الهدی وجوده مفتاح ابواب الندی دلیل اهل الارض و السماء بل سره معلم الاسماء هو الجواد لا إلی نهایه وجوده غایه کل غایه هو الجواد بالوجود الساری وجوده مظهر جود الباری هو الجواد المحض لا لغایه فإنه المبدء و النهایه و کل ما فی الکون فیض جوده و الجود کالذاتی فی وجوده و من بدیع جوده الابداع فإنه فی امره مطاع فالمبدعات فی معالی هممه و الکائنات نبذه من کرمه و جنه النعیم من نعمائه و کیف و الجواد من اسمائه هو الجواد بالعلم و الحکم بل کل ما فی الکون بسطر القلم له ید المعروف بالمعارف فإنها قره عین العارف بل یده البیضاء تعالت عن صفه إذ هی بیضاء سماء المعرفه [ صفحه ۴۴۳] و هی ید الجواد بالإفاضه اکرم بهذه الید الفیاضه و باب ابواب المراد بابه و الحرز من کل البلا حجابه کهف الوری و غوث کل ملتجی فی الضیق و الشده باب الفرج و کعبه البیت لکل ناسک و قبله الضراح للملائک معتکف للتالیات ذکرا مختلف المدبرات امرا و هو مدار الفلک الدوار و مرکز الثابت و السیار و الحجب السبعه ستر بابه و الحضرات الخمس فی قبابه و العرش کرسی بباب داره و مستوی الرحمه فی جواره و کیف و باب الجود للجواد و اسم الجواد مبدء الایجاد و کم لارباب العقول المرسله باب من الخیر و باب الجود له کل المعالی فی ائمه الوری هو الجواد اولا و آخرا و کلهم اسماء حسنی الباری و الجود مبدء الوجود الساری و کلهم جواهر الکنز الخفی و اسم الجواد مبدء التعرف و کل اسم مبدء العنایه و اسم الجواد مبدء و غایه من جاد ساد فله السیاده فی ملکوت الغیب و الشهاده و المکرمات کلها فی الجود اکرم به من خلق محمود عین الرضا لا بد منها فیه فهو إذا سر الرضا ابیه بل هو کالکاظم فی مراتبه فإن کظم الغیظ جود صاحبه یمثل الصادق فیما وعدا إذ صادق الوعد جواد ابدا یمثل الباقر فی المکارم فإن نشر العلم جود العالم یمثل السجاد فی فضائله فإن بذل الجهد جود باذله و لیس کالشهید من جواد بالنفس و الاموال و الاولاد و کمن کعمه الزکی المجتبی فإنه الکریم فی آل العبا [ صفحه ۴۴۴] بل حمله من جوده العظیم فلا احق منه بالتکریم هو الجواد صفوه الاجواد و نخبه الوجود و الایجاد یمثل المبدء جودا جوده و المثل الاعلی له وجوده کل مبادی الجود و الایجاد و لا تنتهی إلا إلی الجواد کان ماء الحیوان من جوده حیاه کل ممکن وجوده و لیس فی الایدی ید الایادی علی الوری إلا ید الجواد و لا ید المعروف إلا یده فهو لکل مصدر مورده هو الجواد لا جواد غیره لا خیر فی الوجوده إلا خیره و جاد بالتکوین و التشریع بمقتضی مقامه المنیع حتی إذا لم تبق منه باقیه جاد بالنفس النفوس الراقیه جاد بنفسه سمیما ضامیا نال من الجود مقاما سامیا از مرحوم کمپانی، رثا در مصیبت امام جواد علیه السلام و العروه الوثقی التی لا تنفصم تقطعت ظلما بسم المعتصم قضی شهیدا و هو فی شبابه دس إلیه السم فی شرابه افطر عن صیامه بالسم فانفطرت منمه سماء العلم و انشقت السماء بالبکاء علی عماد الارض و السماء و انطمست نجومها حیث خبا بدر المعالی شرفا و منصبا و انتشرت کواکب السعود علی نظام عالم الوجود و کادت الارض له تمید باهلها إذ فقد العمید قضی بعید الدار عن بلاده و عن عیاله و عن اولاده تبکی علی غربته الاملاک تنوع فی صریرها الافلاک تبکیه حزنا اعین النجوم تلعن قاتلیه بالرجوم [ صفحه ۴۴۵] و ناحت العقول و الارواح بل ناحت الاطفال و الاشباح صبت علیه ادمع المعالی هدت له اطوادها العوال بکت لربانیها العلوم ناحت علی حافظها الرسوم قضی شهیدا و بکاء الجود کانه بنفسه یجود یبکی علی مصابه محرابه کانه اصابه مصابه تبکی اللیالی البیض بالضراعه سودا إلی یوم قیام الساعه تعسا و بوسا لا بنه المامون من غدرها لحقدها المکنون فإنها سر ابیها الغادر مشتقه من اسوء المصادر قد نال منها من اعاظم المحن ما لیس ینسی ذکره مدی الزمن فکم سعت إلی ابیها الخائن به لما فیها من الضغائن حتی إذ تم لها الشقاء انت بما اسود به الفضاء سمته غیله بامر المعتصم و الحقد داء هی یعمی و یصم ویل لها مما جنت یداها و فی شقاها تبعت اباها بل هی اشقی منه إذ ما عرفت حق ولیها و لا به وفت و لا تحننت علی شبابه و لا تعطفت علی اغترابه تبت یداها و یدا ابیها مصیبه جل العزاء فیها. [۴۳۸] . اینک به اسامی کسانی که در رثاء و منقبت امام جواد علیه السلام قصیده سروده اند، اشاره می نماییم: ۱ – مرحوم علامه شیخ میرزا محمد علی اردوبادی غروی رحمهالله علیه که مطلع قصیده اش این است: بای ثناء اقتفی بحکم الذکر بمدح نبیک المصطفین اولی الامر ابا جعفر ابکیت شرعه احمد و غادرت طرف الدین ادمعه تجری [ صفحه ۴۴۶] ۲ – علامه شیخ قاسم محی الدین، که مطلع قصیده اش این است: بکیت علی رسم درسن منازله و ناحت لفط الوجد فیه بلا بله و قصیده ی دیگری دارد که گفته: إذا رمت الشفاعه فی المعاد فلذ بحمی محمد الجواد و ابکی خیر مقتول صریع بکته الارض مع سبع شداد ۳ – علامه شیخ محمد طاهر آل فقیه الطائفه شیخ رضی رضی الله عنه در قصیده ی رضاک و کل ما ابغی رضاک فما شئت افعلی و دعی جفاک ۴ – علامه شیخ محمدرضا المظفر، عمید جمعیت منتدی النشر در قصیده ای گوید: حی قلبا تذیبه الحسرات إنما الموت فی التصابی حیاه بالإمام الجواد منکم تمسکت و حسبی من قدسه النفحات ۵ – علامه حاجی محسن مظفر: باب المراد و لا کصدرک إذ توم فی حاجه رحب إلیه الجم ضم و بحسب آمال تزم لغایه إن الجواد محط آمال تزم ۶ – استاد محقق خطیب شیخ محمد علی یعقوبی: نیل الامانی و بلوغ المراد بین ظبی البیض و سمر الصعاد حجته العظمی علی خلقه و العروه الوثقی لکل العباد خطیب استاد شیخ احمد وائلی: وحی فیها جوادا من انامله سحابه الفضل و الانعام و کفاء یابن البتول و حسبی من مآثرها بانها فی مجاله المجد زهراء ۸ – الطبیب النطاس استاد شیخ محمد خلیلی: فیا آل بیت المصطفی جل رزوکم جعلت لها صدق الولاء مدارا ۹ – خطیب استاد شیخ محمد جواد قسام: [ صفحه ۴۴۷] بکم آل بیت الله یستدفع الضر و فی فضلکم قد صرح الوحی و الذکر و إن انس لا انسی «الجواد محمدا» «ابا جعفر» من فیض انمله بحر معاجزه کالنجم لاحت منیره فلیس لها نکر و لیس لها حصر گفتنی است که در مراثی و مدایح امام جواد علیه السلام در زبان عربی بیشتر سخن منظوم سروده شده، تا در زبان فارسی و با کمال تاسف گویندگان و سرایندگان زبان فارسی در این رشته کوتاهی نموده اند. امید است که جبران نمایند تا ماجور و مثاب گردند. [ صفحه ۴۵۱]
برگرفته از کتاب زندگانی حضرت امام محمد تقی جوادالائمه نوشته آقای حسین عماد زاده

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *