آثار

گوهر های ماندگار امام جواد علیه السلام (انوار هدایت)

انوار هدایت
در منابع تشیع و تسنّن، از امام جواد علیه السلام حدود ۲۵۰ گوهر ماندگار در زمینه های مختلف فقهی، اخلاقی و اجتماعی به ما رسیده است. شایسته است که به ذکر چند نمونه که بیشتر در منابع اهل سنّت است، اشاره کنیم، امید است که این جملات نورانی مشعلهای فروزانی باشند در دهکده ظلمانی جهان امروز و چراغ هایی در کوره راه های دشوار زندگی.
۱- مَنِ اسْتَغْنی بِاللّهِ افْتَقَرَ النّاسُ اِلَیهِ، وَ مَنِ اتَّقی اللّهَ اَحَبَّهُ النّاسُ، کسی که با اتکاء به خدا، روی نیاز از مردم بگرداند، مردم به او نیازمند می شوند. و کسی که پرهیزکاری پیشه سازد، محبوب مردمان می گردد.
۲- حَسْبُ الْمَرْءِ مِنْ کَمالِ الْمُرُوَّهِ اَنْ لا یلْقی اَحَداً بِما یکْرَهُ، کمال مروّت آن است که انسان با هیچ کس چنان رفتار نکند که برخودش نمی پسندد.
۳- مَنِ اسْتَحْسَنَ قَبیحاً کانَ شَریکاً فیهِ، آنکه کار زشتی را نیکو شمارد، در آن کار شریک است.
۴- مَنْ وَعَظَ اَخاهُ سِرّاً فَقَدْ زانَهُ وَ مَنْ وَعَظَهُ عَلانِیهً فَقَدْ شانَهُ، کسی که برادر مؤمن خود را پنهانی پند دهد، او را آراسته، و کسی که آشکارا و در حضور دیگران نصیحت کند، چهره اجتماعی او را زشت ساخته است.
۵- عُنوانُ صَحیفَهِ الْمُسْلِمِ حُسْنُ خُلْقِهِ، سرآغاز نامه عمل مسلمان در قیامت، نیک خُلقی اوست.
۶- مَنْ وَثِقَ بِاللّهِ وَ تَوَکَّلَ عَلَی اللّهِ نَجاهُ اللّهُ مِنْ کُلِّ سُوءٍ وَ حَرَزَ مِنْ کُلِّ عَدُوٍّ، هرکس به خدا اعتماد داشته باشد و بر او توکلّ کند، خدا او را از هر بدی نجات می بخشد و از هر دشمنی حفظ می کند.
۷- اَلْکَمالُ فِی الْعَقْلِ، کمال آدمی در خردمندی است.
۸- اَلْعامِلُ بِالظُّلْمِ وَالْمُعینُ عَلَیهِ وَالرّاضی شُرَکاء، ستمکار و یاری کننده ستمکار و کسی که به ستم او راضی است، همه در گناه آن شریکند.
۹- یوْمُ الْعَدْلِ عَلَی الظّالِمِ اَشَدُّ مِنْ یوْمِ الْجَوْرِ عَلَی الْمَظْلُومِ، روز دادخواهی و عدالت بر ستمگر سخت تر از روز ستم بر ستمدیده است.
۱۰- ثَلاثٌ یبَلِّغْنَ بِالْعَبْدِ رِضْوانَ اللّهِ تعالی: کَثْرَهُ اْلاِسْتِغْفارِ وَ لینُ الْجانِبِ وَ کَثْرَهُ الصَّدَقَهِ وَ ثَلاثٌ مَنْ کُنَّ فیهِ لَمْ ینْدَمْ: تَرْکُ الْعَجَلَهِ وَالْمَشْوَرَهُ وَالتَّوَکُّلُ عَلَی اللّهِ عِنْدَ الْعَزْمِ، سه چیز انسان را به خشنودی خدا می رساند: بسیار آمرزش خواستن از خدا، نرم خویی با مردم، و بسیار صدقه دادن.
و سه خصلت است که در هر کس باشد، پشیمان نمی شود: شتاب نکردن در کارها، مشورت در کارها، توکّل بر خدا هنگامی که بر انجام کاری تصمیم می گیرد.
۱۱- اَلْعِفافُ زینَهُ الْفَقْرِ، وَالشُّکْرُ زینَهُ الْغِنی، وَالصَّبْرُ زینَهُ الْبَلاءِ، وَالتَّواضُعُ زینَهُ الْحَسَبِ، وَالفَصاحَهُ زینَهُ الْکَلامِ، وَالْحِفْظُ زینَهُ الرِّوایهِ، وَخَفْضُ الْجَناحِ زینَهُ الْعِلْمِ، وَحُسْنُ الاَدَبِ زینَهُ الْعَقْلِ، وَبَسْطُ الْوَجْهِ زینَهُ الْکَرَمِ، وَ تَرْکُ المَنِّ زینَهُ الْمَعْرُوفِ، وَالْخُشُوعُ زینَهُ الصَّلوهِ، وَ تَرْکُ مالا یعْنی زینَهُ الْوَرَعِ، پارسایی زینت فقر، شکر زینت توانگری، شکیبایی زینت بلا، فروتنی زینت شأن و بزرگی، گویایی زینت سخن، نگهداری و ضبط دقیق زینت روایت، تواضع زینت دانش، ادب زینت خرد، گشاده رویی زینت کرم و بخشندگی، منّت ننهادن زینت احسان و نیکی، توجّه و حضور قلب زینت نماز، ترک کارهای بیهوده زینت تقوا و پرهیزکاری است.
۱۲- کَیفَ یضیعُ مَنِ اللّهُ کافِلُهُ، وَ کَیفَ ینْجُو مَنِ اللّهُ طالِبُهُ، چگونه ممکن است کسی که خدا سرپرست اوست، تباه شود، و چگونه ممکن است کسی که خدا در تعقیب اوست، رهایی یابد؟
۱۳- عِزُّالْمُؤْمِنُ غِناهُ عَنِ النّاسِ، عزّت مؤمن در بی نیازی از مردم است.
۱۴- اَلْعُلَماءُ غُرَباءٌ لِکِثْرَهِ الْجُهّالِ بَینَهُمْ، علما با زیاد بودن جاهلان، غریبند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *